De uitslag van de Midterm elections in Amerika zit Tom Delay niet lekker: ,,Democrats didn’t win; the Republicans lost”.
Briljant! Newspeak in optima forma. Geef er een draai aan die je beter bevalt
(via l-rs)

Aandachtswijk (z.n.)

Nieuwe ronde in politieke eufemisering! Minister Vogelaar verwijst de term ‘probleemwijk’ naar de prullenbak.
„Ik wil liever praten over een aandachtswijk�, zei de bewindsvrouw donderdag tijdens haar bezoek aan de Haagse Stationswijk.
Biculturele kansenjongeren (ook wel aandachtsjongeren) wonen in een aandachtswijk. Klinkt heel aantrekkelijk…

Volkskrant-columnist Bert Wagendorp zag trouwens wel een stijlverschil tussen Vogelaar en haar voorganger Verdonk:

Bij Vogelaar proef ik de relativering. [...] Anders dan in de ogen van haar voorgangster Verdonk, die altijd de innerlijke razernij uitdrukten van iemand die elk moment over een vier meter brede sloot kon springen, staat in de ogen van Vogelaar vaak spot te lezen. Vanwege het opgeblazen gedoe om haar heen, vermoed ik.
(via Eric)

`aars·ge·wei (zn)

Tatoo net boven de kont op de rug van een vrouw (link)

In het Engels wordt de term whale tail gebruikt.

Tim heeft gelijk: in het Engels wordt Tramp Stamp gebruikt.

bi·cul·tu·`reel (bn.)

Verander de wereld, begin bij de taal. Dat moet men bij De Baak gedacht hebben toen ze voorstelden het woord allochtoon te schrappen ten gunste van ‘bicultureel’.

Nobel initiatief natuurlijk, maar omdat de positieve kleur van het woord te ver afwijkt van de inmiddels beladen term ‘allochtoon’ zal dit woord de Van Dale niet gauw halen.

Jammer.

Net zo zot als proberen het woord ‘achterstandsgebieden’ te vervangen door ‘kansenzones’. Two wrongs don’t make a right.

Zolang er een enorme wij-zij-fixatie bestaat, zal het woord ‘allochtoon’ het nog wel even volhouden. In de woorden van retecool-reaguurder Sha-Baz: ,,Nee serieus, weet je hoeveel buitenlanders er op de wereld wonen?”

Update: weblog geenstijl gebruikt inmiddels de uitdrukking ‘biculturele kansenjongeren‘ als synoniem voor Noordafrikaanse treiteraars.

In een NRC-artikel over ‘expres kinderloos en toch tevreden’ komt het woord blauwkous voor:

Heksen, seksueel gefrustreerden, blauwkousen, zieligerds. En recentlijker, eenzamen. Egoisten. Narcisten. In Geen kinderen geen bezwaar somt Emily Nobis de stempels op die vrouwen zonder kinderen in de loop der eeuwen opgeplakt hebben gekregen: een mismoedig makend rijtje.

Maar wat is een blauwkous eigenlijk? ,,Van Dale (1999) vermeldt bij blauwkous de omschrijving ‘spotnaam voor een vrouw die geleerd is of daarvoor wil doorgaan en een zekere minachting voor huishoudelijke zaken toont’.”
(link)

Het Woord van de Dag van 12 november 2008: is ‘Canapébenoeming’:

Canapébenoeming wordt in Vlaanderen gebruikt als iemand promotie maakt door een seksuele relatie met een hogergeplaatste aan te gaan.

Update: Marc de Coster geeft nog een extra synoniem: een Tia Hellebautsprong, naar aanleiding van de affaire van twee omhooggepromoveerde politiesecretaresses:

In politiekringen gebruikt men hiervoor de term ‘Tia Hellebaut-sprong’, naar de Olympisch kampioene van het hoogspringen, Tia Hellebaut. Het slaat op een sprong van niveau C naar niveau A41 (de op één na hoogste weddeschaal van het openbaar ambt), m.a.w. een promotie waarvoor bij anderen vele jaren ervaring, opleidingen en examens vereist zijn.

Het ‘Cradle to Cradle’ (C2C) principe is een nieuwe denkrichting in productontwerp. Hier mee worden grondstoffen vaker en beter herbruikt. Uitgangspunten zijn:

• Ontwerp producten en processen zo dat de waardevolle materialen en de investeringen van triljarden dollars die gebruikt worden om ze te produceren beschikbaar blijven voor de mens en zijn natuurlijke omgeving.
• Ontwerp alle producten zodanig dat ze volledig kunnen worden hergebruikt uitgaande van het principe: Afval is voedsel.
• Een product moet volledig afbreekbaar zijn in de biosfeer en daar als voedsel dienen voor natuurlijke organismen.
• Alle niet afbreekbare stoffen moeten beschouwd worden als een hoogwaardige grondstof voor nieuwe producten in de technosfeer.
• Zorg ervoor dat er tijdens de fabricage van een product op geen enkele wijze schadelijke afvalstoffen ontstaan.

(zie ook de Tegenlichtuitzending ‘Afval = Voedsel’)

difficulteren (ww. => ergens over ~)

Difficulturen, ofwel een moeilijk woord voor ,,moeilijk doen”
Als in: “Als wij de vakbonden tegemoet komen in hun looneisen, zullen zij verder niet difficulteren.”

Soldatenjargon uit de Irak-oorlog.
,,Basically means ,This is the plan when my supervisor gave it to me, but change is already in the works.”’
(link|mirror)

Een fijne stoplap van Balkenende: ,,De dynamiek van de beeldvorming is een eigen leven gaan leiden.”

Dit zei hij toen naar buiten kwam Nederland onder valse voorwendselen meedeed in de Irak-oorlog.

Puur neo-lubberiaans! Wat een schitterend eufemisme om te zeggen dat er stront aan de knikker is:

Enhanced Interrogation Techniques (eng. ) -> verbeterde, verzwaarde ondervragingstechnieken

Synoniem voor marteling. Wordt nu als verbloemende term gebruikt door Amerikaanse presidentskandidaten.

Frenemy -> friend + enemy

De frenemy is een collega die net een treetje hoger op de carrièreladder staat dan jij. Vaak is het óf een een verzuurde taart met overspannen eierstokken óf een gefrustreerde kwezel zonder carrièreperpectief. De frenemy verpakt pesterijen in een glimlach en een mooie roze strik.

(via NRC)

Golden Welcome (zn) -> nl : gouden welkom

NRC Handelsblad schrijft over een ‘bindingspremie’ die de Universiteit Maastricht gaf aan Jo Ritzen, bij zijn aantreden als universiteitsbestuurder. De universiteit stortte € 372.000 om een pensioengat van Ritzen te dichten. Deze premie noemt de krant een Golden Welcome.

(webartikel NRC)

gongo (zn, afk)

,,Gongos are government-sponsored nongovernmental organizations. Behind this contradictory and almost laughable tongue twister lies an important and growing global trend that deserves more scrutiny: governments funding and controlling nongovernmental organizations (NGOs), often stealthily. Some gongos are benign, others irrelevant. But many, including those mentioned above, are dangerous.”
(link|via)

Greenwashing is het zich groener of maatschappelijk verantwoorder voordoen van een bedrijf dan het daadwerkelijk is.

Het woord is weer even actueel door de aankondiging van McDonald’s om in Europa voortaan een geel-op-groen logo te voeren, waar eerder de gele M op een rode achtergrond stond.

McDonald’s wil duidelijk maken dat het zich inzet voor het behoud van natuurlijke hulpbronnen. Eerder deze maand werd het bedrijf in Nederland door de reclamecodecommissie op de vingers getikt vanwege onware claims in zijn reclames.

McDonald’s heeft in een reclamecampagne gesteld dat het hamburgervlees van de keten afkomstig is van koeien die buiten in de wei hebben gelopen. Volgens Wakker Dier noemt de Reclame Code Commissie dat ‘misleidend’ en ‘oneerlijk’ en roept ze McDonald’s op voortaan andere informatie te geven.

In 2008 kreeg energiebedrijf E.ON de ‘Groene Zeepbel‘, een prijs van studentenorganisatie Morgen voor de beste Greenwashing-campagne van 2008.

Overigens is gras groen verven geen ongebruikelijke methode in de Amerikaanse onroerendgoedsector. Een huis met een fris en groen grasveld is aantrekkelijker dan eentje met een bruine, verlepte modderzooi. Bestel hier uw lawn paint.

(via: VIBE)

Bas Eenhoorn was het communicatiewonder van de VVD. Toen de peilingen tijdens de verkiezingen in 2002 voor zijn partij naar beneden gingen, adviseerde Eenhoorn om voortaan alle standpunten in kleutertaal uit te gaan leggen, in Jip en Janneke taal.
‘t Is eigenlijk een grove belediging voor Annie M.G. Schmidt.

Een modern natuurkundig laboratorium

Monte-carlo-simulaties bootsen een experiment na; de naam slaat op gokken in Monte Carlo. Deze manier wordt ondermeer gebruikt in natuurkundige experimenten. In plaats van een laboratoriumopstelling wordt een experiment met de computer gesimuleerd, met gebruik van kansberekening.

Als je bijvoorbeeld deeltjes door een elektisch veld wilt sturen, dan kun je dit nabootsen als je precies weet hoe het veld eruit ziet en hoe de deeltjes bij aanvang bewegen. In een ideaal experiment heb je volledige controle en kun je alles berekenen. In werkelijkheid weet je de aanvangcondities niet precies en vormen ze vrijwel altijd een verdeling. Een deeltje begint op een positie tussen A en B met een willekeurige snelheid. Je weet wel de kans dat een deeltje op een bepaalde positie begint met een bepaalde snelheid. Er zijn dus verschillende posities en snelheden mogelijk met elk een bepaalde kans.

In een Monte Carlo simulatie ga je nu “dobbelen”: je laat willekeurig een positie en snelheid trekken en rekent dan door hoe het experiment zal verlopen. Vervolgens weeg je het resultaat met de kans dat het deeltje in werkelijkheid deze snelheid en positie had: hoe groter deze kans hoe belangrijker het resultaat). Door dit heel vaak te herhalen boots je het werkelijke experiment na en het uiteindelijke resultaat is de som van alle “gewogen” deelresultaten.

(zie ook)
met dank aan Laurens van Buuren

Afkorting van 'Noord-Afrikaan', in de jaren '90 bedacht door Amsterdamse politieagenten, die niet alleen met Marokkaanse, maar ook met Algerijnse criminelen te maken hadden.
Wordt als beledigend beschouwd, omdat het een variatie is op kaffer, een Arabisch scheldwoord voor zwarte Afrikanen (oorspronkelijk kafir 'ongelovigen').

Aardige quote op Quotenet:
,,De Duitse schrijver Andreas Sinakowski zei: 'Nederland is beroemd om zijn service en zijn bergen.'”

NFOP (zn., afk. voor Niet Fris Onder de Pet) => ,,Dat was een typisch geval van een en-ef-oo-peetje.Չ۪

Taaljournalist Ewoud Sanders hoort een ziekenhuisverpleger de term NFOP’tje gebruiken:

En-ef-oo-peetje – zo bleek na doorvragen – werd op zijn werk gebruikt voor patiënten die niet helemaal helder kunnen denken. Dat kan verschillende oorzaken hebben: dementie, dronkenschap, drugsgebruik of ,,erfelijke aanleg’’, lees: domheid.

(meer…)

Titel van een VARA-film over ,,een groeiende groep mensen, die niet kan niet voldoen aan de steeds strengere eisen in de prestatiemaatschappij”. Deze mensen kosten, kil-economisch gezien, de samenleving meer dan ze opleveren.

(via)

onthechtingstraject (zn) een ~ doorlopen

Sommige kunstwerken uit het depot van het Instituut Collectie Nederland (ICN) worden via een internetveiling verkocht. Dit waren werken van ondermeer het Utrechtse Centraal Museum en Stedelijk Museum de Lakenhal uit Leiden. ,,Deze musea werden door het ICN uitgekozen omdat ze al bezig waren zich van hun ‘overbodige’ kunst te ontdoen, wat in het uiterst voorzichtige jargon heet „een onthechtingstraject doorlopenâ€?.”

(nrc handelsblad)

Paling horen -> glibberig taalgebruik constateren, dat wil zeggen dat iemand met veel voorbehoud spreekt.

Gehoord van presentator Frank du Mosch in stand.café op dinsdag 7 april.

PEP (afk., eng.) -> Politically Exposed Person

In een artikel over het vrijkomen van de Zwitserse banktegoeden van de Haïtiaanse dicator Jean-Claude Duvalier stond de term PEP. ,,Banken moeten verdachte transacties van PEPs tegenwoordig melden.” (NRC 2 juni 2007). De term wordt gebruikt om risicovolle zakenrelaties van ondermeer banken aan te duiden. ,,Politically Exposed Persons are considered high risk in today’s regulatory environment.”
(link)

pe·to·ma·`nie (zn. de ~)

Weer wat geleerd: ,,petomanie is de kunst van het scheten laten” (wikipedia).
In z’n context:

,,Alt-F4 hoeft niet zonodig een standpunt te verkondigen. Voordat je het weet verzandt zoiets in meningen-petomanie, waarbij de toestand in de wereld nog enkel smeuiige achtergrond vormt” (Alt F4)

Damn Interesting meldt zelfs een professioneel schetenlater, Joseph Pujol:

In 1887 at age 30, “Le Pétomane” first took the stage in Marseilles. The initial attempt was met with some skepticism, since “petomanie” (or “fartistry”) was something of a novelty for the French. (link)

In plaats van een JA/NEE vraagstelling bij een referendum, kan een preferendum gebruikt worden om voorkeuren van de kiezer op een bepaald onderwerp te peilen.

De term preferendum is geïntroduceerd door de gemeente Arnhem bij de volksraadpleging op 6 juni 2007 voor de keuze van een te ontwikkelen havenvariant binnen het project Rijnboog. Motivatie voor de introductie van dit neologisme was dat er niet gekozen kon worden tussen een ja of een nee, maar uit drie varianten. Het ja was door de gemeenteraad al bepaald.

(wikipedia)

Pro·gra·`beur (z.n.) -> Iemand die middels proberen programmeert.

Van de website van Demian Rootring:

Prograbeurs zijn vaak makers van webapplicaties (of webpagina’s) of schrijvers van VBA-scripts.
Vaak is een prograbeur iemand die wel software kan maken/aanpassen maar zelf niet begrijpt hoe het exact werkt.
Formele scholing heeft niets te maken met het wel/niet prograbeur zijn.

Terzijde: of het woord programmeur wordt uitgesproken met een neusverkoudheid, natuurlijk)

`ra·dio·kies-bri·`ga·de (zn., de ~) Term voor achterdochtige, paranoïde personen die overal samenzweringen in zien.

Zo verontschuldigt Arjan Dasselaar zich alvast voor z’n achterdochtige aard: ,,Noem me een lid van de radiokies-brigade, maar ik denk dat er meer zit achter de overname van Last.fm.” (link). De term is pas sinds kort vertaald in het Nederlands.
(meer…)

SAHM (afk.) => Stay at Home Mom

Uit de autobio van Heather B. Armstrong / Heather B. Hamilton (professioneel bloggert) : ,,I am a Stay at Home Mom (SAHM) or a Shit Ass Ho Motherfucker. I do both equally well.”
Ze is getrouwd met een Stay at Home Father (SAHF) oftewel een Shit Ass Ho Fuckingbadass. ,,He takes both very seriously.”

Sas-dag (de ~)

Mensen die een Sonja-bakker-dieet volgen nemen af en toe een SAS-dag. Dat is een Schijt-Aan-Sonja-dag.

negatieve term voor de franse inheemse bevolking:
vb : ‘het stikt hier van de ~’, ik ben in Frankrijk (en ik wil weg)
(link)

Reinout Oerlemans geeft blijk van zelfkennis:

Ik heb zes jaar Arnie in GTST gespeeld, met heel veel plezier, maar ik ben geen acteur. Ik geloof ook niet dat ik mijzelf ooit zo gezien heb. Guusje Nederhorst zei in die tijd al: ,,Wij zijn geen acteurs, maar soapmedewerkers.”

(volkskrant magazine, 16 juni 2007)

`Terp·je (z.n. het ~ ) -> omhelzing om te troosten of feliciteren. Vernoemd naar knuffeloma Erica Terpstra. Ook wel ‘een Terpje doen’. Werkwoord: ‘terpen, geterpt worden’

Uit de Volkskrant:

Aan het begin van de Spelen waarschuwde Terpstra de sporters dat ze allemaal een keer een dipje zouden krijgen en dat ze elkaar dan een ‘Terpje’ oftewel een hug moesten geven. ‘Maar gisteren na de 10 kilometer had ik zelf behoefte aan een Terpje van de crew.’

Zwemmer Maarten van der Weijden wordt geterpt.

(zie ook TC Tubantia)

tissue-training (zn.)

Term voor emotioneel zware trainingen waarbij de deelnemers tot huilens toe geconfronteerd worden met hun handelen.

Met dank aan Nancy Olthoff

To·ni·no-ver·`weer (z.n. het ~) ook wel: bijvangstverweer, zie bijvangst

,,Iedereen met kinderporno op zijn computer kan voortaan het ‘Tonino-verweer of ‘bijvangstverweer’ inroepen tegen het OM indien Justitie vervolging instelt, vanwege de willekeur”, aldus het Juridisch Dagblad.
Dit houdt in dat er aangetoond moet worden dat iemand met opzet kinderporno heeft gezocht op internet, terwijl een verdachte kan beweren dat dit per ongeluk op z’n computer is terecht gekomen. Een soort ich-habe-es-nicht-gewusst (und auch nicht darum gebeten) voor foute computerbezitters, dus.

(via)

ver·`markt·plaats·en

Goederen via Marktplaats verkopen. ,,Ik denk dat ik die spullen maar ga vermarktplaatsen.”

met dank aan Herm Willems

Wiedergutmacher (der) (zn)
hersteller, compensator, degene die terugbetaalt

etw. wiedergutmachen
iets herstellen, terugbetalen, compenseren voor iets

Geenstijl.nl gebruikt een virtuoos eufemisme voor huurmoordenaar in verband met het gevangenisverblijf van Willem Holleeder: ,,De reden voor deze plotse ommezwaai is natuurlijk niet een Joegoslavische afrekenaar of een Turkse Wiedergutmacher.”

Iets verder op de site komen we het woord verder tegen in een iets ranziger context, in een opsomming van eufemiserende synoniemen voor eh, nou ja. Zoek zelf maar.

Wie voor de lol zit te internetten tijdens werktijd is productiever dan wie dat niet doet. Althans volgens een Australische onderzoeker. Hij gebruikt hiervoor de interessant klinkende afkorting WILB. Dit staat voor Workplace Internet Leisure Browsing. Mij doet het denken aan WILF (What Was I Looking For?).

Surfing the net at work for pleasure actually increases our concentration levels and helps make a more productive workforce, according to a new University of Melbourne study.

Dr Brent Coker, from the Department of Management and Marketing, says that workers who engage in ‘Workplace Internet Leisure Browsing’ (WILB) are more productive than those who don’t.

(via Neatorama)