Overzicht ‘eufemismen’


Aandachtswijk

Aandachtswijk (z.n.)

Nieuwe ronde in politieke eufemisering! Minister Vogelaar verwijst de term ‘probleemwijk’ naar de prullenbak.
„Ik wil liever praten over een aandachtswijk�, zei de bewindsvrouw donderdag tijdens haar bezoek aan de Haagse Stationswijk.
Biculturele kansenjongeren (ook wel aandachtsjongeren) wonen in een aandachtswijk. Klinkt heel aantrekkelijk…

Volkskrant-columnist Bert Wagendorp zag trouwens wel een stijlverschil tussen Vogelaar en haar voorganger Verdonk:

Bij Vogelaar proef ik de relativering. [...] Anders dan in de ogen van haar voorgangster Verdonk, die altijd de innerlijke razernij uitdrukten van iemand die elk moment over een vier meter brede sloot kon springen, staat in de ogen van Vogelaar vaak spot te lezen. Vanwege het opgeblazen gedoe om haar heen, vermoed ik.
(via Eric)

Aarsgewei

aarsgewei

`aars·ge·wei (zn)

Tatoo net boven de kont op de rug van een vrouw (link)

In het Engels wordt de term whale tail gebruikt.

Bicultureel

bi·cul·tu·`reel (bn.)

Verander de wereld, begin bij de taal. Dat moet men bij De Baak gedacht hebben toen ze voorstelden het woord allochtoon te schrappen ten gunste van 'bicultureel'.

Nobel initiatief natuurlijk, maar omdat de positieve kleur van het woord te ver afwijkt van de inmiddels beladen term 'allochtoon' zal dit woord de Van Dale niet gauw halen.

Jammer.

Net zo zot als proberen het woord 'achterstandsgebieden' te vervangen door 'kansenzones'. Two wrongs don't make a right.

Zolang er een enorme wij-zij-fixatie bestaat, zal het woord 'allochtoon' het nog wel even volhouden. In de woorden van retecool-reaguurder Sha-Baz: ,,Nee serieus, weet je hoeveel buitenlanders er op de wereld wonen?”

Update: weblog geenstijl gebruikt inmiddels de uitdrukking ‘biculturele kansenjongeren‘ als synoniem voor Noordafrikaanse treiteraars.

Blauwkous

In een NRC-artikel over ‘expres kinderloos en toch tevreden’ komt het woord blauwkous voor:

Heksen, seksueel gefrustreerden, blauwkousen, zieligerds. En recentlijker, eenzamen. Egoisten. Narcisten. In Geen kinderen geen bezwaar somt Emily Nobis de stempels op die vrouwen zonder kinderen in de loop der eeuwen opgeplakt hebben gekregen: een mismoedig makend rijtje.

Maar wat is een blauwkous eigenlijk? ,,Van Dale (1999) vermeldt bij blauwkous de omschrijving ’spotnaam voor een vrouw die geleerd is of daarvoor wil doorgaan en een zekere minachting voor huishoudelijke zaken toont’.”
(link)

Cradle to Cradle (C2C)

Het ‘Cradle to Cradle’ (C2C) principe is een nieuwe denkrichting in productontwerp. Hier mee worden grondstoffen vaker en beter herbruikt. Uitgangspunten zijn:

  • Ontwerp producten en processen zo dat de waardevolle materialen en de investeringen van triljarden dollars die gebruikt worden om ze te produceren beschikbaar blijven voor de mens en zijn natuurlijke omgeving.
  • Ontwerp alle producten zodanig dat ze volledig kunnen worden hergebruikt uitgaande van het principe: Afval is voedsel.
  • Een product moet volledig afbreekbaar zijn in de biosfeer en daar als voedsel dienen voor natuurlijke organismen.
  • Alle niet afbreekbare stoffen moeten beschouwd worden als een hoogwaardige grondstof voor nieuwe producten in de technosfeer.
  • Zorg ervoor dat er tijdens de fabricage van een product op geen enkele wijze schadelijke afvalstoffen ontstaan.

(zie ook de Tegenlichtuitzending ‘Afval = Voedsel’)

Democrats didnt win, the Republicans lost

De uitslag van de Midterm elections in Amerika zit Tom Delay niet lekker: ,,Democrats didn’t win; the Republicans lost”.
Briljant! Newspeak in optima forma. Geef er een draai aan die je beter bevalt
(via l-rs)

Difficulteren

difficulteren (ww. => ergens over ~)

Difficulturen, ofwel een moeilijk woord voor ,,moeilijk doen”
Als in: “Als wij de vakbonden tegemoet komen in hun looneisen, zullen zij verder niet difficulteren.”
ingezonden door Jolanda Koorevaar

Dynamic truth

Soldatenjargon uit de Irak-oorlog.
,,Basically means ,This is the plan when my supervisor gave it to me, but change is already in the works.”’
(link|mirror)

Enhanced Interrogation Techniques

Monty Python heeft blijkbaar speeches geschreven voor presidentskandidaten

Enhanced Interrogation Techniques (eng. ) -> verbeterde, verzwaarde ondervragingstechnieken

Synoniem voor marteling. Wordt nu als verbloemende term gebruikt door Amerikaanse presidentskandidaten.

Golden Welcome

Golden Welcome (zn) -> nl : gouden welkom

NRC Handelsblad schrijft over een ‘bindingspremie’ die de Universiteit Maastricht gaf aan Jo Ritzen, bij zijn aantreden als universiteitsbestuurder. De universiteit stortte € 372.000 om een pensioengat van Ritzen te dichten. Deze premie noemt de krant een Golden Welcome.

(webartikel NRC)

Gongo

gongo (zn, afk)

,,Gongos are government-sponsored nongovernmental organizations. Behind this contradictory and almost laughable tongue twister lies an important and growing global trend that deserves more scrutiny: governments funding and controlling nongovernmental organizations (NGOs), often stealthily. Some gongos are benign, others irrelevant. But many, including those mentioned above, are dangerous.”
(link|via)

Jip en Janneke-taal

Bas Eenhoorn was het communicatiewonder van de VVD. Toen de peilingen tijdens de verkiezingen in 2002 voor zijn partij naar beneden gingen, adviseerde Eenhoorn om voortaan alle standpunten in kleutertaal uit te gaan leggen, in Jip en Janneke taal.
‘t Is eigenlijk een grove belediging voor Annie M.G. Schmidt.

Monte Carlo simulatie

Monte Carlo CasinoEen modern natuurkundig laboratorium

Monte-carlo-simulaties bootsen een experiment na; de naam slaat op gokken in Monte Carlo. Deze manier wordt ondermeer gebruikt in natuurkundige experimenten. In plaats van een laboratoriumopstelling wordt een experiment met de computer gesimuleerd, met gebruik van kansberekening.

Als je bijvoorbeeld deeltjes door een elektisch veld wilt sturen, dan kun je dit nabootsen als je precies weet hoe het veld eruit ziet en hoe de deeltjes bij aanvang bewegen. In een ideaal experiment heb je volledige controle en kun je alles berekenen. In werkelijkheid weet je de aanvangcondities niet precies en vormen ze vrijwel altijd een verdeling. Een deeltje begint op een positie tussen A en B met een willekeurige snelheid. Je weet wel de kans dat een deeltje op een bepaalde positie begint met een bepaalde snelheid. Er zijn dus verschillende posities en snelheden mogelijk met elk een bepaalde kans.

In een Monte Carlo simulatie ga je nu “dobbelen”: je laat willekeurig een positie en snelheid trekken en rekent dan door hoe het experiment zal verlopen. Vervolgens weeg je het resultaat met de kans dat het deeltje in werkelijkheid deze snelheid en positie had: hoe groter deze kans hoe belangrijker het resultaat). Door dit heel vaak te herhalen boots je het werkelijke experiment na en het uiteindelijke resultaat is de som van alle “gewogen” deelresultaten.

(zie ook)
met dank aan Laurens van Buuren

Naffer

Afkorting van 'Noord-Afrikaan', in de jaren '90 bedacht door Amsterdamse politieagenten, die niet alleen met Marokkaanse, maar ook met Algerijnse criminelen te maken hadden.
Wordt als beledigend beschouwd, omdat het een variatie is op kaffer, een Arabisch scheldwoord voor zwarte Afrikanen (oorspronkelijk kafir 'ongelovigen').

Nederland is beroemd om zijn service en zijn bergen

Aardige quote op Quotenet:
,,De Duitse schrijver Andreas Sinakowski zei: 'Nederland is beroemd om zijn service en zijn bergen.'”

NFOP’tje

NFOP (zn., afk. voor Niet Fris Onder de Pet) => ,,Dat was een typisch geval van een en-ef-oo-peetje.Չ۪

Taaljournalist Ewoud Sanders hoort een ziekenhuisverpleger de term NFOP’tje gebruiken:

En-ef-oo-peetje - zo bleek na doorvragen - werd op zijn werk gebruikt voor patiënten die niet helemaal helder kunnen denken. Dat kan verschillende oorzaken hebben: dementie, dronkenschap, drugsgebruik of ,,erfelijke aanleg’’, lees: domheid.

(more…)

Onthechtingstraject

onthechtingstraject (zn) een ~ doorlopen

Sommige kunstwerken uit het depot van het Instituut Collectie Nederland (ICN) worden via een internetveiling verkocht. Dit waren werken van ondermeer het Utrechtse Centraal Museum en Stedelijk Museum de Lakenhal uit Leiden. ,,Deze musea werden door het ICN uitgekozen omdat ze al bezig waren zich van hun ‘overbodige’ kunst te ontdoen, wat in het uiterst voorzichtige jargon heet „een onthechtingstraject doorlopenâ€?.”

(nrc handelsblad)

PEP

PEP (afk., eng.) -> Politically Exposed Person

In een artikel over het vrijkomen van de Zwitserse banktegoeden van de Haïtiaanse dicator Jean-Claude Duvalier stond de term PEP. ,,Banken moeten verdachte transacties van PEPs tegenwoordig melden.” (NRC 2 juni 2007). De term wordt gebruikt om risicovolle zakenrelaties van ondermeer banken aan te duiden. ,,Politically Exposed Persons are considered high risk in today’s regulatory environment.”
(link)

petomanie

pe·to·ma·`nie (zn. de ~)

Weer wat geleerd: ,,petomanie is de kunst van het scheten laten” (wikipedia).
In z’n context:

,,Alt-F4 hoeft niet zonodig een standpunt te verkondigen. Voordat je het weet verzandt zoiets in meningen-petomanie, waarbij de toestand in de wereld nog enkel smeuiige achtergrond vormt” (Alt F4)

Damn Interesting meldt zelfs een professioneel schetenlater, Joseph Pujol:

In 1887 at age 30, “Le Pétomane” first took the stage in Marseilles. The initial attempt was met with some skepticism, since “petomanie” (or “fartistry”) was something of a novelty for the French. (link)

Preferendum

In plaats van een JA/NEE vraagstelling bij een referendum, kan een preferendum gebruikt worden om voorkeuren van de kiezer op een bepaald onderwerp te peilen.

De term preferendum is geïntroduceerd door de gemeente Arnhem bij de volksraadpleging op 6 juni 2007 voor de keuze van een te ontwikkelen havenvariant binnen het project Rijnboog. Motivatie voor de introductie van dit neologisme was dat er niet gekozen kon worden tussen een ja of een nee, maar uit drie varianten. Het ja was door de gemeenteraad al bepaald.

(wikipedia)

Prograbeur

Pro·gra·`beur (z.n.) -> Iemand die middels proberen programmeert.

Van de website van Demian Rootring:

Prograbeurs zijn vaak makers van webapplicaties (of webpagina’s) of schrijvers van VBA-scripts.
Vaak is een prograbeur iemand die wel software kan maken/aanpassen maar zelf niet begrijpt hoe het exact werkt.
Formele scholing heeft niets te maken met het wel/niet prograbeur zijn.

Terzijde: of het woord programmeur wordt uitgesproken met een neusverkoudheid, natuurlijk)

radiokies-brigade

`ra·dio·kies-bri·`ga·de (zn., de ~) Term voor achterdochtige, paranoïde personen die overal samenzweringen in zien.

Zo verontschuldigt Arjan Dasselaar zich alvast voor z’n achterdochtige aard: ,,Noem me een lid van de radiokies-brigade, maar ik denk dat er meer zit achter de overname van Last.fm.” (link). De term is pas sinds kort vertaald in het Nederlands.
(more…)

SAHM

SAHM (afk.) => Stay at Home Mom

Uit de autobio van Heather B. Armstrong / Heather B. Hamilton (professioneel bloggert) : ,,I am a Stay at Home Mom (SAHM) or a Shit Ass Ho Motherfucker. I do both equally well.”
Ze is getrouwd met een Stay at Home Father (SAHF) oftewel een Shit Ass Ho Fuckingbadass. ,,He takes both very seriously.”

Sas-dag

Sas-dag (de ~)

Mensen die een Sonja-bakker-dieet volgen nemen af en toe een SAS-dag. Dat is een Schijt-Aan-Sonja-dag.

silvouspletters

negatieve term voor de franse inheemse bevolking:
vb : ‘het stikt hier van de ~’, ik ben in Frankrijk (en ik wil weg)
(link)

Soapmedewerker

Reinout Oerlemans geeft blijk van zelfkennis:

Ik heb zes jaar Arnie in GTST gespeeld, met heel veel plezier, maar ik ben geen acteur. Ik geloof ook niet dat ik mijzelf ooit zo gezien heb. Guusje Nederhorst zei in die tijd al: ,,Wij zijn geen acteurs, maar soapmedewerkers.”

(volkskrant magazine, 16 juni 2007)

Tissue-training

tissue-training (zn.)

Term voor emotioneel zware trainingen waarbij de deelnemers tot huilens toe geconfronteerd worden met hun handelen.

Met dank aan Nancy Olthoff

Tonino-verweer

To·ni·no-ver·`weer (z.n. het ~) ook wel: bijvangstverweer, zie bijvangst

,,Iedereen met kinderporno op zijn computer kan voortaan het ‘Tonino-verweer of ‘bijvangstverweer’ inroepen tegen het OM indien Justitie vervolging instelt, vanwege de willekeur”, aldus het Juridisch Dagblad.
Dit houdt in dat er aangetoond moet worden dat iemand met opzet kinderporno heeft gezocht op internet, terwijl een verdachte kan beweren dat dit per ongeluk op z’n computer is terecht gekomen. Een soort ich-habe-es-nicht-gewusst (und auch nicht darum gebeten) voor foute computerbezitters, dus.

(via)

vermarktplaatsen

ver·`markt·plaats·en

Goederen via Marktplaats verkopen. ,,Ik denk dat ik die spullen maar ga vermarktplaatsen.”

met dank aan Herm Willems

Wiedergutmacher

Wiedergutmacher (der) (zn)
hersteller, compensator, degene die terugbetaalt

etw. wiedergutmachen
iets herstellen, terugbetalen, compenseren voor iets

Geenstijl.nl gebruikt een virtuoos eufemisme voor huurmoordenaar in verband met het gevangenisverblijf van Willem Holleeder: ,,De reden voor deze plotse ommezwaai is natuurlijk niet een Joegoslavische afrekenaar of een Turkse Wiedergutmacher.”

Iets verder op de site komen we het woord verder tegen in een iets ranziger context, in een opsomming van eufemiserende synoniemen voor eh, nou ja. Zoek zelf maar.