Aandachtswijk (z.n.)

Nieuwe ronde in politieke eufemisering! Minister Vogelaar verwijst de term ‘probleemwijk’ naar de prullenbak.
„Ik wil liever praten over een aandachtswijk�, zei de bewindsvrouw donderdag tijdens haar bezoek aan de Haagse Stationswijk.
Biculturele kansenjongeren (ook wel aandachtsjongeren) wonen in een aandachtswijk. Klinkt heel aantrekkelijk…

Volkskrant-columnist Bert Wagendorp zag trouwens wel een stijlverschil tussen Vogelaar en haar voorganger Verdonk:

Bij Vogelaar proef ik de relativering. [...] Anders dan in de ogen van haar voorgangster Verdonk, die altijd de innerlijke razernij uitdrukten van iemand die elk moment over een vier meter brede sloot kon springen, staat in de ogen van Vogelaar vaak spot te lezen. Vanwege het opgeblazen gedoe om haar heen, vermoed ik.
(via Eric)

aandrager / aanjager (zn)

Eufemismen voor iemand die wel misstanden signaleert maar er verder niets mee gaat doen. Hij/zij schuift graag de hete aardappel door naar anderen, zonder de vingers er aan te branden.

ac·coun·ta·`bi·li·ty (bn., eng.)

Volgens Wim de Bie (op zijn gratis weblog indertijd):

,,heeft te maken met afrekenen, verantwoording afleggen, resultaten meten. Misschien is het wel hetzelfde als outputsturing, maar dat gaat al zo lang mee, daar moest nodig iets nieuws voor komen. Is het wellicht resultaatdoelstelling? Mogen we het ook vraagsturing noemen?”

U begrijpt het al. Dit woord heeft veel betekenissen. En als u denkt dat u het kunt gebruiken: gewoon doen! Gebruik het gerust om de drie zinnen. Het woord betekent wat U wilt.

Op Funda.nl kunnen makelaars zich helemaal uitleven in hun aanprijzingen. Zo vond ik in de beschrijving van een wijk dat deze wordt ,,omsloten door het groene akoestische landschap en een fraaie singel met waterpartij''
Wat een schitterende term, akoestisch landschap! Het suggereert van alles - kwinkelerende leeuweriken - maar kan net zo goed een equivalent van de Bulderbaan in de buurt aanduiden.

am·be·`te·ren (ww, Belg.)
lastig vallen, plagen, ergeren, vervelen.

Uit het taalmuseum van het Schaftlokaal.

Asset (zn) -> gebruikt als synoniem voor kwaliteit, eigenschap. Letterlijk: bezit, goed, fig: voordeel, pluspunt, aanwinst, ~s baten

Wordt tegenwoordig vaak gebruikt om persoonlijke eigenschappen te omschrijven: ,,Een van mijn assets is om te verbinden”.
Tenenkrommende psychobabbel.

barfmail (zn, eng.)  -> lett: kotspost, kotsmail

Synoniem voor ongewenste e-mail, zoals spam, kettingmailtjes en valse viruswaarschuwingen.

(wordspy)

be·`leids·re·sis·`tent (bn.)

In een artikel over probleemjongeren in Venlo dook de term “beleidsresistente jongeren” op. Hoe overheden ook proberen hen bij te sturen, ze zijn er ongevoelig voor. Het lijkt wel een medische aandoening. Zijn ze beleidsallergisch wellicht?
(elders op de NRC-site)

Wim de Bie introduceert nieuwe manieren om energie te besparen:

Een woord als bijvoorbeeld vergt bij een correcte uitspraak enige inspanning.
Zeg het hardop: BIJ VOOR BEELD. Lippen en kaak krijgen veel te doen.

Het nu veel gehoorde bevobbeld is een goed voorbeeld (vobbeld?) van een eenvoudige, door iedere spreker te verwezenlijken vorm van energiebesparing.

(link)

bi·cul·tu·`reel (bn.)

Verander de wereld, begin bij de taal. Dat moet men bij De Baak gedacht hebben toen ze voorstelden het woord allochtoon te schrappen ten gunste van 'bicultureel'.

Nobel initiatief natuurlijk, maar omdat de positieve kleur van het woord te ver afwijkt van de inmiddels beladen term 'allochtoon' zal dit woord de Van Dale niet gauw halen.

Jammer.

Net zo zot als proberen het woord 'achterstandsgebieden' te vervangen door 'kansenzones'. Two wrongs don't make a right.

Zolang er een enorme wij-zij-fixatie bestaat, zal het woord 'allochtoon' het nog wel even volhouden. In de woorden van retecool-reaguurder Sha-Baz: ,,Nee serieus, weet je hoeveel buitenlanders er op de wereld wonen?”

Update: weblog geenstijl gebruikt inmiddels de uitdrukking ‘biculturele kansenjongeren‘ als synoniem voor Noordafrikaanse treiteraars.

Blog·`tok (zn. de ~)

Steeph introduceert een woord dat we al heel lang wilden hebben: blogtok. ,,Blogtokken is op meerdere blogs simultaan kakelen als kippen in een legbatterij over een klein maar schijnbaar smeuïg nieuwtje.” (link)

Blurb -> (eng.) Aanprijzing op een boek of DVD

Volgens Paulien Cornelisse:

,,De orgastische kreten achterop boeken die bestsellers moeten worden heten blurbs. [...] De volgende woorden doen het, blijkens mijn onderzoek, goed: indringend, zinderend, vertelplezier, scherpzinnig, verbeeldingskracht, subliem, rasverteller, dwingend, duister, meeslepend, messcherp en ontroerend. En natuurlijk het blurbwoord aller blurbwoorden: verontrustend. ‘Een verontrustende roman’ klinkt negatief, maar in blurbland is dit juist een aanprijzing.”

In het Duits heet dit een Klappentext. Veel van de gebruikte blurbs zijn geciteerd zonder recht te doen aan de context, een voorbeeld van ‘contextomy‘.

Update: Ewoud Sanders zocht uit waar het woord ‘blurb’ vandaan komt.

De Braatolizer is inmiddels een begrip op in de weblogwereld; de term werd voor het eerst gebruikt op retecool.com

We spreken hier over een JavaScript dat de gebruiker in staat stelt een webformulier op het internet - vooral van spammers - vol te 'braten' met absolute onzin.

To braat, or not to braat, de term zelf heeft niets van doen met het oudduitse Braten, maar met zout en peper smaken spammers toch het beste.

U tjekke ook het bijbehorende persbericht.

CamelCase (bijv.nw)

CamelCase is de gewoonte (onder andere in de informatica) om samengestelde woorden of zinnen, waar de woorden normaliter met een spatie gescheiden worden, als één woord te schrijven. Hierbij krijgt elk woord binnen de samenstelling een hoofdletter.
De naam camelCase verwijst, vanwege de middenin het samengestelde woord voorkomende hoofdletter(s), naar de bulten van een kameel.
CamelCase is een standaard schrijfmethode in verschillende programmeertalen, en is in het DotCom-tijdperk populair geworden in de marketing van te gek gave producten en bedrijven.

Het ‘Cradle to Cradle’ (C2C) principe is een nieuwe denkrichting in productontwerp. Hier mee worden grondstoffen vaker en beter herbruikt. Uitgangspunten zijn:

• Ontwerp producten en processen zo dat de waardevolle materialen en de investeringen van triljarden dollars die gebruikt worden om ze te produceren beschikbaar blijven voor de mens en zijn natuurlijke omgeving.
• Ontwerp alle producten zodanig dat ze volledig kunnen worden hergebruikt uitgaande van het principe: Afval is voedsel.
• Een product moet volledig afbreekbaar zijn in de biosfeer en daar als voedsel dienen voor natuurlijke organismen.
• Alle niet afbreekbare stoffen moeten beschouwd worden als een hoogwaardige grondstof voor nieuwe producten in de technosfeer.
• Zorg ervoor dat er tijdens de fabricage van een product op geen enkele wijze schadelijke afvalstoffen ontstaan.

(zie ook de Tegenlichtuitzending ‘Afval = Voedsel’)

difficulteren (ww. => ergens over ~)

Difficulturen, ofwel een moeilijk woord voor ,,moeilijk doen”
Als in: “Als wij de vakbonden tegemoet komen in hun looneisen, zullen zij verder niet difficulteren.”
ingezonden door Jolanda Koorevaar

Di·gi·`ta·tor (zn)
Synoniem voor een systeembeheerder (afkomstig van Geert Kruideren)

(Rare van Ruvo)

`doe·del (zn) -> gedachteloos krabbeltje
De HEMA zorgt voor een nieuwe verrijking van je woordenschat met de lancering van de ‘Doedel Art’ website. De leukste krabbels worden volgend jaar verwerkt in de schoolspullen van de HEMA.

‘Doedel Art’ had wat mij betreft ook krabbelkunst kunnen heten. Maar Engels is altijd beter dan Nederlands, dus maken we van to doodle gewoon doedelen.

(via Bright)

email bankruptcy (eng.) -> e-mail bankroet

Als het aantal mailtjes in je mailbox je boven het hoofd groeit kun je iedereen die je wat stuurde maar waarop je niet reageerde een bericht terugsturen met de boodschap dat je bankroet bent: ,,Declare Email Bankruptcy”

Copyright wonk (and Wired columnist) Lawrence Lessig hit upon a novel tactic after spending 80 hours trying to clear out his backlogged inbox: surrender. “Bankruptcy is now my only option,” he wrote in a mass message to his correspondence creditors. Here’s how Lessig erased his debts and turned over a new leaf.

1) Collect the email addresses of everyone you haven’t replied to. Paste them into the BCC field of a new message you’ll send to yourself.

2) Write a polite note explaining your predicament. Apologize profusely - Lessig managed five mea culpas in as many paragraphs - and promise to keep up with your email in the future. Try to sound credible.

3) Ask for a resend of anything particularly pressing, and offer to give such messages special attention.

(Wired)

Uit het weblogwoordenboek: Als in: "Gaat het worden in (tijdsdefinitie)", of gaat het maken, wordt het helemaal. (iets) Gaat het worden in 2005!. Wordt ook vaak sarcastisch toegepast. Vooral als de tijdsdefinitie voor de huidige datum ligt.
Update: nekschot.com is offline en dus ook het weblog-woordenboek. Men tjekke nu een andere URL:
http://michelrijnders.nl/

Met het Genovese syndroom of het bystander effect wordt het fenomeen aangeduid dat omstanders bij bijvoorbeeld mishandeling minder geneigd zijn te helpen naarmate er meer omstanders zijn. Een enkele voorbijganger zou nog wel geneigd zijn te helpen, maar in een groep denkt het individu al gauw dat een ander wel tussenbeide zal komen.

Solitary individuals will typically intervene if another person is in need of help: this is known as bystander intervention. However, researchers were surprised to find that help is less likely to be given if more people are there. In some situations, a large group of bystanders may fail to help a person who obviously needs help. An example which shocked many people is the Kitty Genovese case. Kitty Genovese was stabbed to death in 1964 by a serial rapist and murderer. The murder took place over a period of about thirty minutes, after which it was reported that dozens of alleged “witnesses” failed to help the victim.

godcast (zn, eng)

Uit de verkiezing voor de irritantste internet-termen: godcast: a religious service which has been converted to an MP3 format..

(link)

gongo (zn, afk)

,,Gongos are government-sponsored nongovernmental organizations. Behind this contradictory and almost laughable tongue twister lies an important and growing global trend that deserves more scrutiny: governments funding and controlling nongovernmental organizations (NGOs), often stealthily. Some gongos are benign, others irrelevant. But many, including those mentioned above, are dangerous.”
(link|via)

Google bowling (zn, eng.)

Dit is de benaming voor een methode om de Google-zoekresultaten van concurrenten te saboteren. Door in korte tijd veel links naar de site van een concurrent aan maken op heel veel webpagina’s, zorg je ervoor dat je concurrent bij Google een slechte naam krijgt, door zogenaamde link-spamming. Om die reden verwijdert Google de site van je concurrent uit de zoekresultaten en staat jouw site hoger geclassificeerd.

(forbes)

Een beleidsmaker die tijdens een congres in de eerste week van januari 2006 behoefte had om de aankomende vergrijzing nog eens extra dramatisch beeldend te “mappen”.

Smakeloos.

Ha·Fa·Bra-·`leer·lin·g (z.n., de ~)

Leerlingen die via hun muziekvereniging lessen volgen (harmonie, fanfare, brassband, accordeon- en mandolinevereniging)

Hersenscheet schijnt een letterlijke vertaling te zijn van het engelse woord 'brainfart'. Hoe en waarom het precies wordt gebruikt is me niet helemaal duidelijk. Iemand?

Het woord ‘huisbabe’ heb ik gehoord in een jongensstudentenhuis oftewel ‘herenhuis’ te Amsterdam.
Het is de iewat brallerige toch net niet neerbuigende aanduiding voor de vriendin van een van de ‘heren’ zo genoemd door alle heren aangezien zij dikwijls over de vloer komt in het herenhuis. De titel komt vervolgens niet toe aan een tweede vriendin in dat huis.
De titel wordt aan één dame toegekend, nl aan haar die het trouwste/langste over de vloer komt.
Qua spelling: ‘Huysbabe’ verdient de voorkeur. Met deze schrijfwijze stijgt de braltoon.

Auteur : Herenhuys AVW (=inmiddels wijlen jongensdispuutshuis aan de Amstelveenseweg in Amsterdam)
Afzender : Langedijk

HWN’er (zn, afk voor hardwerkende Nederlander)

Om de haverklap wordt er stilgestaan bij zijn sores en zijn noden: de hardwerkende Nederlander – kortweg HWN’er –, het nieuwste troeteldier van politiek Den Haag. Een HWN’er is, in de woorden van VVD-fractievoorzitter Rutte, iemand die ’s morgens om zeven uur opstaat, zich de hele dag het schompes werkt, om zich na gedane arbeid door de file naar huis te haasten, waar de kinderen in bad en bed gestopt moeten worden.

(uit: de Volkskrant)

`klin·ke·ren (ww)

Het op straat (op de klinkers) zetten van uitgeprocedeerde asielzoekers.

Lake Wobegon effect (zn., het ~)

De tendens om jezelf in te schatten als beter dan gemiddeld, staat bekend als het Lake Wobegon effect.
Het effect is vernoemd naar het fictieve plaatsje Lake Wobegon uit het Amerikaanse radioprogramma ‘A Prairie Home Companion’. In dit plaatsje geldt dat: “all the women are strong, all the men are good-looking, and all the children are above average”.

(via psychologie magazine, mei 2007)

lauwe taas (uitdrukking)

Ingezonden door Daan Beeke, die er over meldde:

,,Bedacht om saaie, theedrinkende vrouwen mee te benoemen. Voorbeeld: ,Katja is een erg mooie vrouw, maar ze is wel een beetje een lauwe taas.’
Misschien een beetje beledigend, maar dat is taal wel vaker.”

Toch gek dat dit woord voor een vrouw gebruikt wordt. Het woord taas is een synoniem voor penis.

lei·der·`an·dus (schertend, de ~ )

NRC zet Marc Rutte in de hoek met het kleinerende ,,leiderandus”. Verwant aan ,,doctorandus” betekent leiderandus zoiets als ,,moet nog leider worden”.
,,Rutte is er niet in geslaagd uit te stijgen boven het beeld van een liberale leiderandus: de man die weliswaar vlot van de tongriem is gesneden, maar niet in staat was de steun van voldoende kiezers te krijgen.”

MacGuffin (zn, filmjargon. Soms ook wel McGuffin or Maguffin)

Een MacGuffin is een voorwerp in een filmplot dat de karakters in een film aanzet tot actie. De term is afkomstig van Alfred Hitchcock:

“[We] have a name in the studio, and we call it the ‘MacGuffin.’ It is the mechanical element that usually crops up in any story. In crook stories it is most always the necklace and in spy stories it is most always the papers.”

(wikipedia)

Oussama Cherribi, (toenmalig) Tweede Kamerlid van VVD, constateert een kloof tussen het westen en de moslimwereld.
Deze kloof is sinds de aanslagen in de VS van 11 september groter en groter geworden.
Twee keer een 'x' in drie woorden. Drie keer woordwaarde voor meneer Cherribi!

me-media (zn, eng)

Uit de verkiezing voor de irritantste internet-termen: me-media : a term for personal content websites such as Facebook.

(link)

meatspace (eng.)

The physical world (as opposed to virtual reality) where you might spend facetime with the carbon community.

Arduenn legt uit waarom Andre Rouvoet zo graag minister van Jeugd en Gezin wilde worden:

,,Wij maken te weinig kinderen in Nederland en dat is: (i) tegen de Bijbelse richtlijn ‘gaat en vermenigvuldigt u’ en (ii) slecht voor de economie. Rouvoet is dus een minister met een missie: er moeten meer kinderen gemaakt worden.”
Daarom noemt hij Rouvoet van nu af aan de minister van neuken. Kort en bondig, dat dan weer wel.
(link)

Een modern natuurkundig laboratorium

Monte-carlo-simulaties bootsen een experiment na; de naam slaat op gokken in Monte Carlo. Deze manier wordt ondermeer gebruikt in natuurkundige experimenten. In plaats van een laboratoriumopstelling wordt een experiment met de computer gesimuleerd, met gebruik van kansberekening.

Als je bijvoorbeeld deeltjes door een elektisch veld wilt sturen, dan kun je dit nabootsen als je precies weet hoe het veld eruit ziet en hoe de deeltjes bij aanvang bewegen. In een ideaal experiment heb je volledige controle en kun je alles berekenen. In werkelijkheid weet je de aanvangcondities niet precies en vormen ze vrijwel altijd een verdeling. Een deeltje begint op een positie tussen A en B met een willekeurige snelheid. Je weet wel de kans dat een deeltje op een bepaalde positie begint met een bepaalde snelheid. Er zijn dus verschillende posities en snelheden mogelijk met elk een bepaalde kans.

In een Monte Carlo simulatie ga je nu “dobbelen”: je laat willekeurig een positie en snelheid trekken en rekent dan door hoe het experiment zal verlopen. Vervolgens weeg je het resultaat met de kans dat het deeltje in werkelijkheid deze snelheid en positie had: hoe groter deze kans hoe belangrijker het resultaat). Door dit heel vaak te herhalen boots je het werkelijke experiment na en het uiteindelijke resultaat is de som van alle “gewogen” deelresultaten.

(zie ook)
met dank aan Laurens van Buuren

Margreet stuurde in:

Ik (vrouw) werd met een auto vol vrienden aangehouden door de politie, de man vroeg of ik gedronken had. Ik zei ' nee, want ik ben de bob, oh nee de mop'. Hij moest lachen en ik kon doorrijden.

muis·klik·ac·ti·`vis·me (schertend, het ~ )

Een tamelijk onverwacht effect van de digitale revolutie is het uitsterven van de massademonstratie. Aangezien een muisklik op internet soms voldoende kan zijn om je ongenoegen precies bij de juiste persoon of organisatie kenbaar te maken, lijkt de tijd van met z'n allen zingend achter een spandoek definitief voorbij. Voor deze nieuwe vorm van actievoeren via internet is het woord muisklikactivisme verzonnen. De verwachting is dat muisklikactivisme een grote rol gaat spelen in onze glasvezeldemocratie, een woord dat eind 2000 debuteerde.

Afkorting van 'Noord-Afrikaan', in de jaren '90 bedacht door Amsterdamse politieagenten, die niet alleen met Marokkaanse, maar ook met Algerijnse criminelen te maken hadden.
Wordt als beledigend beschouwd, omdat het een variatie is op kaffer, een Arabisch scheldwoord voor zwarte Afrikanen (oorspronkelijk kafir 'ongelovigen').

nerd bias (zn. eng) - > nerd-partijdigheid

Veel van de artikelen die op Wikipedia staan zijn geschreven door mensen die goed de weg kennen met computers. Daardoor is het aantal en de lengte van artikelen over ‘nerd’-onderwerpen groter dan die van niet-nerd-onderwerpen.
(techdirt|something awful)

nerdgasm (eng.) => nerdgasme, orgastische ervaring veroorzaakt door een apparaat

Boingboings Cory Doctorow laat studenten een nieuwe set-top-box testen: ,,A few students complained about the clunky user-interface, but others had overwhelming nerdgasms at the power of the tiny, Linux-based box.” (link)

NFOP (zn., afk. voor Niet Fris Onder de Pet) => ,,Dat was een typisch geval van een en-ef-oo-peetje.Չ۪

Taaljournalist Ewoud Sanders hoort een ziekenhuisverpleger de term NFOP’tje gebruiken:

En-ef-oo-peetje - zo bleek na doorvragen - werd op zijn werk gebruikt voor patiënten die niet helemaal helder kunnen denken. Dat kan verschillende oorzaken hebben: dementie, dronkenschap, drugsgebruik of ,,erfelijke aanleg’’, lees: domheid.

(more…)

onthechtingstraject (zn) een ~ doorlopen

Sommige kunstwerken uit het depot van het Instituut Collectie Nederland (ICN) worden via een internetveiling verkocht. Dit waren werken van ondermeer het Utrechtse Centraal Museum en Stedelijk Museum de Lakenhal uit Leiden. ,,Deze musea werden door het ICN uitgekozen omdat ze al bezig waren zich van hun ‘overbodige’ kunst te ontdoen, wat in het uiterst voorzichtige jargon heet „een onthechtingstraject doorlopenâ€?.”

(nrc handelsblad)

ont·`kul·len (ww)

Weblogger Esc / kuifje /Laurens Lammers gaat voor de pure waarheid:
,,Vandaag lanceer ik een nieuw werkwoord: ONTKULLEN. De vaderlandse journalistiek - en met name de internetjournalistiek - moet `ontkuld` worden. Voor dit bijvoorbeeld bestaat een mooie uitdrukking in het Engels:
,,So much to do about nothing.” (Laurens Lammers’ weblog)

Marjolein Februari stelt vast dat in Nederland bij de beoordeling van welke kunst ook “een onbedwingbare behoefte bestaat overal een touw aan vast te knopen. [...] Vanachter de stapels zwaar wetenschappelijk en ambtelijk proza op hun bureau klagen de kunstprofessionals over de ontouwaanvastknoopbaarheid van een gedicht.”

Schieten ze er gaatjes in? Euro's met gele flappen, waarop staat: dit geld is bestemd om pijnpunten in de zorg weg te werken.

Zie ook het politiek woordenboek van de Christenunie Leiden.

`pam·pe·ren (ww, afgel uit het eng.)

Te weinig overlaten aan de eigen verantwoordelijkheid, betuttelen.

panarchie (afg. v.h. Griekse ‘pan’ ->alles, en ‘arche’ -> heerschappij

Panarchy is the emerging system of sociopolitical activity that we might refer to as the “wiki-fication� of society. By “wikification,� I refer to the rise of mass participation systems, that include 1) software production, or “open source,� 2) knowledge production, e.g. wikipedia, or 3) group/identity production, e.g. communities.

(link|via)

Het parapluscenario werd aan een Bredaas bureau ontwikkeld om te voorkomen dat Hare Koninklijke Aanstaandelijkheid Maksima nat zou regenen. Tijdens haar bezoek stond om de zoveel meter een parapluslaaf klaar, zodat onmiddellijk ingegrepen kon worden bij opdoemen van Onverlaten of Regen.

Pecha Kucha (uitspr: peh-chak-cha)

Pecha Kucha is een presentatievorm voor beeldend kunstenaars, architecten, fotografen, designers. Dit bestaat uit een diapresentatie met 20 dia’s die elk 20 seconden getoond worden. Dat resulteert in zes minuten en veertig seconden presentatietijd. Normaal gesproken worden maximaal 14 presentaties gegeven.

Deze vorm werd uitgedacht door Astrid Klein en Mark Dytham in Tokyo in 2003 om bezoek te trekken naar hun expositieruimte SuperDeluxe.

De naam zou afstammen van een japanse term voor het geluid van conversatie (c.f. chit chat).

(wikipedia)

Update: wie zelf een presentatie in elkaar wil draaien en geen flauw idee heeft hoe lang 20 seconden duurt, dit GIF-je kan je helpen. Duurt precies twintig seconden (fireworks source file)