Overzicht ‘ambtenarentaal’


Aandachtswijk

Aandachtswijk (z.n.)

Nieuwe ronde in politieke eufemisering! Minister Vogelaar verwijst de term ‘probleemwijk’ naar de prullenbak.
„Ik wil liever praten over een aandachtswijk�, zei de bewindsvrouw donderdag tijdens haar bezoek aan de Haagse Stationswijk.
Biculturele kansenjongeren (ook wel aandachtsjongeren) wonen in een aandachtswijk. Klinkt heel aantrekkelijk…

Volkskrant-columnist Bert Wagendorp zag trouwens wel een stijlverschil tussen Vogelaar en haar voorganger Verdonk:

Bij Vogelaar proef ik de relativering. [...] Anders dan in de ogen van haar voorgangster Verdonk, die altijd de innerlijke razernij uitdrukten van iemand die elk moment over een vier meter brede sloot kon springen, staat in de ogen van Vogelaar vaak spot te lezen. Vanwege het opgeblazen gedoe om haar heen, vermoed ik.
(via Eric)

ABC’er

ABC’er -> Amsterdamse Beroeps-crimineel

Uit een bericht in Het Parool over speciale verkeerscontroles om criminelen te controleren:

De recherche heeft tijdens verkeerscontroles al langer speciale interesse voor wat ‘ABC’ers’ worden genoemd: Amsterdamse Beroeps Criminelen. Sinds kort worden de ‘controles’ echter exclusief voor die groep opgezet, bij ’sleutelplaatsen’ waarvan uit onderzoek of via een tip bekend is geworden dat criminelen er afspreken.

Zijn deze beroepscriminelen gevaarlijker dan Rotterdamse of Wageningse beroepscriminelen? En wat doen deze criminelen anders dan Amsterdamse Hobby-criminelen?

Accountability

ac·coun·ta·`bi·li·ty (bn., eng.)

Volgens Wim de Bie (op zijn gratis weblog indertijd):

,,heeft te maken met afrekenen, verantwoording afleggen, resultaten meten. Misschien is het wel hetzelfde als outputsturing, maar dat gaat al zo lang mee, daar moest nodig iets nieuws voor komen. Is het wellicht resultaatdoelstelling? Mogen we het ook vraagsturing noemen?”

U begrijpt het al. Dit woord heeft veel betekenissen. En als u denkt dat u het kunt gebruiken: gewoon doen! Gebruik het gerust om de drie zinnen. Het woord betekent wat U wilt.

Beleidsresistent

be·`leids·re·sis·`tent (bn.)

In een artikel over probleemjongeren in Venlo dook de term “beleidsresistente jongeren” op. Hoe overheden ook proberen hen bij te sturen, ze zijn er ongevoelig voor. Het lijkt wel een medische aandoening. Zijn ze beleidsallergisch wellicht?
(elders op de NRC-site)

Bicultureel

bi·cul·tu·`reel (bn.)

Verander de wereld, begin bij de taal. Dat moet men bij De Baak gedacht hebben toen ze voorstelden het woord allochtoon te schrappen ten gunste van ‘bicultureel’.

Nobel initiatief natuurlijk, maar omdat de positieve kleur van het woord te ver afwijkt van de inmiddels beladen term ‘allochtoon’ zal dit woord de Van Dale niet gauw halen.

Jammer.

Net zo zot als proberen het woord ‘achterstandsgebieden’ te vervangen door ‘kansenzones’. Two wrongs don’t make a right.

Zolang er een enorme wij-zij-fixatie bestaat, zal het woord ‘allochtoon’ het nog wel even volhouden. In de woorden van retecool-reaguurder Sha-Baz: ,,Nee serieus, weet je hoeveel buitenlanders er op de wereld wonen?”

Update: weblog geenstijl gebruikt inmiddels de uitdrukking ‘biculturele kansenjongeren‘ als synoniem voor Noordafrikaanse treiteraars.

Difficulteren

difficulteren (ww. => ergens over ~)

Difficulturen, ofwel een moeilijk woord voor ,,moeilijk doen”
Als in: “Als wij de vakbonden tegemoet komen in hun looneisen, zullen zij verder niet difficulteren.”

Gongo

gongo (zn, afk)

,,Gongos are government-sponsored nongovernmental organizations. Behind this contradictory and almost laughable tongue twister lies an important and growing global trend that deserves more scrutiny: governments funding and controlling nongovernmental organizations (NGOs), often stealthily. Some gongos are benign, others irrelevant. But many, including those mentioned above, are dangerous.”
(link|via)

Grijze tsunami

Een beleidsmaker die tijdens een congres in de eerste week van januari 2006 behoefte had om de aankomende vergrijzing nog eens extra dramatisch beeldend te “mappen”.

Smakeloos.

klinkeren

`klin·ke·ren (ww)

Het op straat (op de klinkers) zetten van uitgeprocedeerde asielzoekers.

Leiderandus

lei·der·`an·dus (schertend, de ~ )

NRC zet Marc Rutte in de hoek met het kleinerende ,,leiderandus”. Verwant aan ,,doctorandus” betekent leiderandus zoiets als ,,moet nog leider worden”.
,,Rutte is er niet in geslaagd uit te stijgen boven het beeld van een liberale leiderandus: de man die weliswaar vlot van de tongriem is gesneden, maar niet in staat was de steun van voldoende kiezers te krijgen.”

Muisklikactivisme

muis·klik·ac·ti·`vis·me (schertend, het ~ )

Een tamelijk onverwacht effect van de digitale revolutie is het uitsterven van de massademonstratie. Aangezien een muisklik op internet soms voldoende kan zijn om je ongenoegen precies bij de juiste persoon of organisatie kenbaar te maken, lijkt de tijd van met z'n allen zingend achter een spandoek definitief voorbij. Voor deze nieuwe vorm van actievoeren via internet is het woord muisklikactivisme verzonnen. De verwachting is dat muisklikactivisme een grote rol gaat spelen in onze glasvezeldemocratie, een woord dat eind 2000 debuteerde.

Nuclear football

Kofferdrager in actie

Kofferdrager in actie met de football

pidgeon-impossible-nuclear-football-briefcase

De koffer in pidgeon impossible

Toen ik dit briljante filmpje zag vroeg ik me af hoe dat koffertje heet dat gebruikt wordt om atoombommen te lanceren. Zit er een rode knop in?

In het jargon heet dat ding ook wel de ‘Nuclear Football‘. Andere namen zijn: Atomic Football, President’s Emergency Satchel, The Button, The Red Button, The Black Box, of gewoon The Football.

Hierin zitten de codes om het gebruik van nucleaire wapens te autoriseren. Teleurstellend nogal, maar er zit geen Grote Rode Knop in, wel een handboek met mogelijke aanvalsscenario’s, een overzicht van schuilplaatsen en waarschijnlijk communicatieapparatuur. Het ding is permanent in de buurt van de Amerikaanse president.

De naam komt van een aanvalsplan met de codenaam ‘Drop-Kick‘. De koffer weegt 18 kilo en is gemaakt van aluminium gevat in een reisbestendige zwartleren hoes.

Maar vergeet vooral dit filmpje niet te bekijken:

Nugger

nugger -> niet-uitkeringsgerechtigde

Zie dit artikel in Trouw: studie breng ‘nuggers’ in beeld.

Onthechtingstraject

onthechtingstraject (zn) een ~ doorlopen

Sommige kunstwerken uit het depot van het Instituut Collectie Nederland (ICN) worden via een internetveiling verkocht. Dit waren werken van ondermeer het Utrechtse Centraal Museum en Stedelijk Museum de Lakenhal uit Leiden. ,,Deze musea werden door het ICN uitgekozen omdat ze al bezig waren zich van hun ‘overbodige’ kunst te ontdoen, wat in het uiterst voorzichtige jargon heet „een onthechtingstraject doorlopenâ€?.”

(nrc handelsblad)

ontouwaanvast knoopbaarheid

Marjolein Februari stelt vast dat in Nederland bij de beoordeling van welke kunst ook “een onbedwingbare behoefte bestaat overal een touw aan vast te knopen. [...] Vanachter de stapels zwaar wetenschappelijk en ambtelijk proza op hun bureau klagen de kunstprofessionals over de ontouwaanvastknoopbaarheid van een gedicht.”

Oormerken (van geld)

Schieten ze er gaatjes in? Euro's met gele flappen, waarop staat: dit geld is bestemd om pijnpunten in de zorg weg te werken.

Zie ook het politiek woordenboek van de Christenunie Leiden.

pamperen

`pam·pe·ren (ww, afgel uit het eng.)

Te weinig overlaten aan de eigen verantwoordelijkheid, betuttelen.

Parapluscenario

Het parapluscenario werd aan een Bredaas bureau ontwikkeld om te voorkomen dat Hare Koninklijke Aanstaandelijkheid Maksima nat zou regenen. Tijdens haar bezoek stond om de zoveel meter een parapluslaaf klaar, zodat onmiddellijk ingegrepen kon worden bij opdoemen van Onverlaten of Regen.

Polychrome school

Alternatief voor: “gemengde school” of, zo men wil: “zwart/witte school”.

Principieel zijn uit principe

(Toenmalig) staatssecretaris Van Eijck ligt toe dat flexibiliteit een groot goed is: ,,Je moet niet principieel zijn uit principe. Ik heb ook de wijsheid niet in pacht.' Principes zijn goed, maar je moet er geen last van hebben, zoiets?

Puistwoord

`Puist·woord (zn)

Uit een bespreking van Helder Haags woordenboek van Wouter de Koning, die ambtenaren aanspoort normale taal te gebruiken- op het niveau van 15-jarige VMBO-scholieren:

‘Sommige woorden kun je beter niet gebruiken. Ze zijn lelijk en verpesten de hele tekst. Daarom zijn ze te vergelijken met puistjes. Die zijn ook ongewenst. Bij “puistwoorden� kun je denken aan woorden die gewichtig klinken, maar eigenlijk niets betekenen.

(Ewoud Sanders’ Woordhoek)

Rafelranden

Rafelranden zijn de vage grenzen ergens van. Omdat deze grenzen vaag zijn en rafels de neiging hebben om mee te geven als je er aan pulkt is de uitdrukking 'rafelranden van de wet' erg populair geraakt onder ambtenaren, die zo een fijne term hebben voor het opzoeken van de grenzen van wetten. Bron van dit randgebeuren is waarschijnlijk premier Wim Kok, die de term 'randen van de nacht' introduceerde voor de uren die buiten 3 en 4 uur 's nachts lagen.

ranzig apostulaat

voortdurend onzin uitkramend groepje servicedeskmedewerkers